De beelden van fotograaf Aad Holkamp lijken zich ergens in collectieve krochten te bevinden, ergens in de schaduw van de werkelijkheid te bestaan. Hij daalt af en vindt daar beelden die wij allemaal kennen, maar misschien liever willen vergeten. Beelden die zich in de marges van ons bewustzijn bevinden; in de kelders van onze stemmingen, onze gedachtes, onze gevoelens. Van onze ervaringen.
Series als Dubbelzinnig, De zeven doodzonden en de in de Kunststelling tentoongestelde serie Moving Moments / echo / Greetings from the darkside. Het marginale is veelal niet geliefd óf wordt opgehemeld door verstokte romantici. Aad weet zich aan deze te makkelijke oordelen te onttrekken en beelden neer te zetten die zulk soort gedoe verwerpen door op zichzelf te staan. De opeenvolgende series laten zien dat Aad zich steeds autonomer ontwikkelt tot een kunstfotograag. Waar hij voorheen het werk van beeldend kunstenaars portretteerde en als centraal uitgangspunt nam, is het nu Aad zelf en zijn werk die centraal zijn komen te staan.
Aad, de toeschouwer. Aad, de organisator. Aad, de fotograaf. Bij alles wat hij onderneemt wil hij graag verrast worden. De spanning en de adrenaline die je het gevoel geven dat je leeft, dat er wat gebeurd, dat er beweging is. Het faciliteren en het zoeken naar het onverwachte. Wanneer dat er opeens is, zomaar, zie je hem blij worden. Opleven, hoewel hij daar de persoon niet naar is, zou hij als een jongetje kunnen springen en met zijn armen in de lucht zwaaien. Aad laat niet direct het achterste van zijn tong zien. Hij verhaalt over zijn leven in een duidelijke lijn, de lijn vooral van jeugd naar volwassenheid. Bewust en inzichtelijk. Met een werkelijkheidszin die gevraagd, geëist, wordt in de wereld. Daar doet hij niet moeilijk over. Rustig sprekend, dan hakkelend om de juiste woorden te vinden, dan versneld wanneer iets er voor hem toe doet. Aad is van vele ideeën op de hoogte en spreekt graag over. Rustig een uitdagende mening uitdragend. Iemand die meer geïnteresseerd is in betekenissen dan in meningen of oordelen. De hang van Aad naar het donkere, het duistere, het alles-op-zijn-kop-zettende-verbijsterende, komt voornamelijk tot uiting in zijn beeldende werk. Hij heeft het daar een duidelijke vorm gegeven.
´De waarheid is dat er vele werkelijkheden zijn. Als jongetje was ik gefascineerd door tijdreizen. Daar zie je parallelle werkelijkheden´. In zijn werk gebruikt Aad een lange sluitertijd, waardoor hij meerdere werkelijkheidsmomenten in één beeld kan vangen. Zo ontstaat er een andere werkelijkheid. Een samengbalde werkelijkheid van verschillende werkelijkheden. Dat is zijn werkelijkheid. Aad verzet zich tegen het idee en het collectieve geloof dat er maar één werkelijkheid bestaat. Hij is geboeid door onze werkelijkheidsbeleving en de rol die ons onderbewustzijn hierbij speelt. ´Ons bewustzijn speelt een marginale rol bij het maken van keuzes. Het is ons onderbewustzijn dat ons stuurt en bepalend is in het nemen van onze beslissingen´. Aad is er van overtuigd dat onze vrije wil een illusie is. Zoveel te willen hebben we niet.
Herkenbare elementen in het werk van Aad zijn de enscenering van toeval en intuïtie. Snelheid, beweging, perspectief, afstand en nabijheid: Aad weet ons middels deze elementen in zijn werk onze zogenaamde gedeelde werkelijkheidsbeleving op losse schroeven te zetten. De beelden weerkaatsen de echo van deze ontregeling op een wijze waarbij de donkere kant genadeloos zichtbaar word. Het herinnert ons aan het duister in onszelf, aan het duister tussen ons en de anderen, aan het duister van onze collectieve acties. ´Wat we niet kunnen beheersen, kunnen we beter omarmen dan wegstoppen´, zou je kunnen zeggen.
De beelden zijn ongrijpbaar, we kunnen er net niet bij, ze wijken, ontwijken. Wat we niet kunnen grijpen, kunnen we niet beheersen. Dat maakt bang, maar toch, de beelden zijn ook rustig, kennen een eigen gezicht, en zoveel kwaad kunnen ze ons bij nader inzien niet berokkenen. Wel tonen zij ons onze angst voor het onbekende. We zijn bang om bang te zijn.
In de serie Moving Moments / echo / greetings from the darkside is de prominente aanwezigheid van ruimte in het werk van Aad opvallend. Portretten van plekken en ruimtes, van objecten en schilderijen van beeldend kunstenaars. Aad laat in zijn beelden zien dat zij ook een werkelijkheid kennen, een werkelijkheid waar wij doorgaans niet van op de hoogte zijn. Zo duiden deze portretten vooral een ruimte in zichzelf en die van hun omgeving. Abstracties van vorm, soms moeizaam herkenbaar, laten ons andere kanten, betekenissen zien van een kunstwerk dat Aad heeft geportretteerd. De beelden zijn daardoor diffuser, leger, en door de aanwezigheid van vooral vlakken en zijn wijze van fotograferen die een beweging vastlegt, gedrenkt in een trillende spanning. Foto´s waarbij ruimte als een gepolijste melancholie wordt verbeeld. De melancholie van de ruimtes tussen verschillende, naast elkaar bestaande, werkelijkheden. Drs.Mi-hyun Sook
