Viktor Baltus

Dat perspectief een poëtische kracht van vluchtigheid en ijle doorzichtigheid kan bezitten, zag ik laatst bij Viktor Baltus. Ik was er even overdonderd van. Wat is dat toch? Hoe kan dat nou? Zo´n ogenschijnlijk eenvoudig en klein beeld van enkele lijnen en vlakken op papier. Het kán. Viktor kan dat. Een aantal jaren geleden waren enkele werken van Viktor op verschillende plekken te zien. Wat vooral opvallend was aan zijn kleine schilderijen en tekeningen was de enorme kracht die ze tentoonspreidden in de ruimte waar de hingen. Ze bezitten een geconcentreerdheid die bepalend is voor hun omgeving. Ze stralen een onuitputtelijke energie uit. Een half jaar na zijn afstuderen aan de academie te Arnhem zit Viktor vol ideeën. Over mogelijkheden, plannen, wat hij allemaal nog wil gaan doen en ontdekken. Als het even kan is hij te vinden in zijn atelier om te werken en nog eens te werken. Of in zijn ruimte en tussen zijn spullen te zijn. Hij neemt zijn vak serieus en kent een innerlijke trots die hem voedt en drijft. De vele bic-tekeningen die Viktor tijdens zijn opleiding aan het grafisch lyceum maakte, gingen op de academie over naar kleur onderzoek. Er openbaarde zich een nieuwe wereld toen hij in de duinen wérkelijk naar kleur ging kíjken. Hij was verbijsterd dat zijn huidige waarneming totaal niet strookte met zijn kleurherinnering aan de duinen. Het werk van Merleau-Pontý, filosoof en aanhanger van de fenomenologie, gaf hem onlangs de woorden bij deze ontdekking. Namelijk het inzicht dat onze waarneming een relationeel gegeven is dat ervaren en begrepen wordt door de relatie van onszelf en het object dat we waarnemen. De ruimte, de leegte, tussen de dingen en tussen ons en het object dat we waarnemen is daarbij van even groot belang. Zoiets doet hem veel. Zaken krijgen een plek. Het is het geluk dat jouw voorheen onbenoembare kennis en ervaring door een ander helder benoemd worden. Viktor noemt Merleau-Pontý, wanneer hij vertelt over zijn fascinatie hoe onze waarneming werkt. De relativiteit van perspectief- en ruimtewaarneming heeft hij vormgegeven in het werk Mist. Waar bevinden wij ons wanneer we naar het schilderij kijken. Viktor ademt een tijdloze rust uit. Zijn bewegingen en zijn stem kennen een gestaagheid. Hij vertelt wat hem bezighoudt, hij houdt van feedback en is een open gesprekspartner die regelmatig laat zien wat hem bezighoudt, wie hij is. Tegen de leuning leunend, de handen gevouwen achter zijn hoofd. Een rode blos van een net ondernomen inspanning. Viktor is ook hongerig en zoekende. Het zoeken van een jonge hond. In zijn werk zélf vallen oordeel en stellinginname die daarbij horen weg. Hij doet daar een wereld verschijnen van kleur, van vlakken die elkaar leven inblazen. De wereld van het lichaam, van de natuur, die klopt en een stille hartslag kent. Het beeld valt samen met zichzelf. Is samengebald.Dat perspectief een poëtische kracht van vluchtigheid en ijle doorzichtigheid kan bezitten, zag ik laatst bij Viktor Baltus. Ik was er even overdonderd van. Wat is dat toch? Hoe kan dat nou? Zo´n ogenschijnlijk eenvoudig en klein beeld van enkele lijnen en vlakken op papier. Het kán. Viktor kan dat. Een aantal jaren geleden waren enkele werken van Viktor op verschillende plekken te zien. Wat vooral opvallend was aan zijn kleine schilderijen en tekeningen was de enorme kracht die ze tentoonspreidden in de ruimte waar de hingen. Ze bezitten een geconcentreerdheid die bepalend is voor hun omgeving. Ze stralen een onuitputtelijke energie uit. Een half jaar na zijn afstuderen aan de academie te Arnhem zit Viktor vol ideeën. Over mogelijkheden, plannen, wat hij allemaal nog wil gaan doen en ontdekken. Als het even kan is hij te vinden in zijn atelier om te werken en nog eens te werken. Of in zijn ruimte en tussen zijn spullen te zijn. Hij neemt zijn vak serieus en kent een innerlijke trots die hem voedt en drijft. De vele bic-tekeningen die Viktor tijdens zijn opleiding aan het grafisch lyceum maakte, gingen op de academie over naar kleur onderzoek. Er openbaarde zich een nieuwe wereld toen hij in de duinen wérkelijk naar kleur ging kíjken. Hij was verbijsterd dat zijn huidige waarneming totaal niet strookte met zijn kleurherinnering aan de duinen. Het werk van Merleau-Pontý, filosoof en aanhanger van de fenomenologie, gaf hem onlangs de woorden bij deze ontdekking. Namelijk het inzicht dat onze waarneming een relationeel gegeven is dat ervaren en begrepen wordt door de relatie van onszelf en het object dat we waarnemen. De ruimte, de leegte, tussen de dingen en tussen ons en het object dat we waarnemen is daarbij van even groot belang. Zoiets doet hem veel. Zaken krijgen een plek. Het is het geluk dat jouw voorheen onbenoembare kennis en ervaring door een ander helder benoemd worden. Viktor noemt Merleau-Pontý, wanneer hij vertelt over zijn fascinatie hoe onze waarneming werkt. De relativiteit van perspectief- en ruimtewaarneming heeft hij vormgegeven in het werk Mist. Waar bevinden wij ons wanneer we naar het schilderij kijken. Viktor ademt een tijdloze rust uit. Zijn bewegingen en zijn stem kennen een gestaagheid. Hij vertelt wat hem bezighoudt, hij houdt van feedback en is een open gesprekspartner die regelmatig laat zien wat hem bezighoudt, wie hij is. Tegen de leuning leunend, de handen gevouwen achter zijn hoofd. Een rode blos van een net ondernomen inspanning. Viktor is ook hongerig en zoekende. Het zoeken van een jonge hond. In zijn werk zélf vallen oordeel en stellinginname die daarbij horen weg. Hij doet daar een wereld verschijnen van kleur, van vlakken die elkaar leven inblazen. De wereld van het lichaam, van de natuur, die klopt en een stille hartslag kent. Het beeld valt samen met zichzelf. Is samengebald.Tijdens zijn academiejaren heeft Viktor zich beziggehouden met holtes en niches. Ze waren vaak klein en donker van vorm en riepen de warmte van een schuilplaats op. Het is er veilig en je kunt er naar toe vluchten, of je er terugtrekken om even alleen te zijn. Schuilplaatsen waar je je dierbare schatten en geheimen veilig onder zou kunnen brengen. Bij het werk Graf is het gat geen holte, niche of veilige plek. Het is groot, hoekig en onontkoombaar. Geen geborgen ruimte, maar een gapend gat. Vervolgens heeft hij zich beziggehouden met landschappen. Landschappen als kleurvlakken, wijdse horizonten die ruimte blijven ademen, ondanks de kleine formaten waarop ze geschilderd zijn. Sterker nog, wanneer het werk van Viktor letterlijk van groter formaat zou zijn zou dat de weidsheid van de landschappen niet versterken. Dat is sterk.Vele vormen blijven je bij. Ze blazen een bijzondere adem. Ze zijn klein en je zou ze aan willen raken om iets van hun harteklop met je mee te kunnen nemen. Het verlangen dat je hun adem ingeblazen zou willen krijgen is iets wat soms opgeroepen wordt. In de werken die op deze tentoonstelling te zien zijn, zien we dat Viktor pasteus is gaan werken.  Lichtvlekken laat een lichamelijkheid van licht zien. De dik aangebrachte verf geeft het licht een monumentaal karakter.Dat kennen wij niet van licht. Toch bezit het die kracht. Een mengeling van viesachtige witten is witter dan wit… en komt met een enorme kracht naar voren. Pats! Drs. Mi-hyun Sook